<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<record
    xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
    xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/MARC21/slim http://www.loc.gov/standards/marcxml/schema/MARC21slim.xsd"
    xmlns="http://www.loc.gov/MARC21/slim">

  <leader>04890nam a2200433 a 4500</leader>
  <controlfield tag="003">CHAP</controlfield>
  <controlfield tag="005">20240626102531.0</controlfield>
  <controlfield tag="007">ta</controlfield>
  <controlfield tag="008">240606s2013    mx abdofrc||| 001 0 spa d</controlfield>
  <datafield tag="020" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">978-607-715-199-9</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="040" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Z</subfield>
    <subfield code="c">CHAP</subfield>
    <subfield code="e">rda</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="041" ind1="0" ind2=" ">
    <subfield code="b">Espa&#xF1;ol</subfield>
    <subfield code="f">Espa&#xF1;ol</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="082" ind1="0" ind2="0">
    <subfield code="a">C 633.1577217</subfield>
    <subfield code="b">C38 2013</subfield>
    <subfield code="2">20</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="100" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="9">83783</subfield>
    <subfield code="a">Ortega Corona, Alejandro</subfield>
    <subfield code="e">Autor</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="245" ind1="1" ind2="0">
    <subfield code="a">Cat&#xE1;logo de ma&#xED;ces nativos de Sonora /</subfield>
    <subfield code="c">Alejandro Ortega Corona, Manuel de Jes&#xFA;s Guerrero Herrera, Oscar Cota Agramont, Mar&#xED;a Graciela V&#xE1;zquez Carrillo, Jos&#xE9; Ariel Ruiz Corral, Juan Manuel Hern&#xE1;ndez Casillas</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="250" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">1 edici&#xF3;n </subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="264" ind1=" " ind2="1">
    <subfield code="a">Montecillo, Texcoco, Estado de M&#xE9;xico :</subfield>
    <subfield code="b">Colegio de Postgraduados,</subfield>
    <subfield code="c">2013</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="300" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">xv, 301 p&#xE1;ginas :</subfield>
    <subfield code="b">ilustraciones, mapas, gr&#xE1;ficas, fotograf&#xED;as</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="336" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="2">rdacontent</subfield>
    <subfield code="a">texto</subfield>
    <subfield code="b">txt</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="337" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="2">rdamedia</subfield>
    <subfield code="a">sin medio</subfield>
    <subfield code="b">n</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="338" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="2">rdacarrier</subfield>
    <subfield code="a">volumen</subfield>
    <subfield code="b">nc</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="490" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="a">Biblioteca B&#xE1;sica de Agricultura (Colegio de Postgraduados)</subfield>
    <subfield code="v">v. 49</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="500" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">ej.1 - ej.3: consumo</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="500" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Edici&#xF3;n original publicada por: Instituto Nacional de Investigaciones Forestales, Agr&#xED;colas y Pecuarias</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="504" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Bibliograf&#xED;a: p&#xE1;gina 127 - 132 </subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="505" ind1="0" ind2=" ">
    <subfield code="a">Agradecimeintos -- Presentaci&#xF3;n -- Pr&#xF3;logo -- 1. Introducci&#xF3;n -- 2. Antecedentes -- 2.1. El origen -- 2.2. El ma&#xED;z en el estado de Sonora -- 2.2.2. C&#xF3;mo llego el ma&#xED;z a Sonora -- 2.2.3. La situaci&#xF3;n actual del ma&#xED;z en Sonora -- 2.3. Razas de ma&#xED;z en M&#xE9;xico -- 2.4. Razas de ma&#xED;z en Sonora -- 2.4.1. Razas ind&#xED;genas antiguas -- 2.4.2. Razas ex&#xF3;ticas precolombinas -- 2.4.3. Razas mestizas prehisp&#xE1;nicas -- 2.4.4. Razas no bien definidas -- 3. Justificaci&#xF3;n -- 4. Recolecta de los ma&#xED;ces nativos -- 4.1. Caracter&#xED;sticas del &#xE1;rea geogr&#xE1;fica -- 4.2. &#xC1;rea geogr&#xE1;fica explorada -- 4.3. Muestreo, recolecci&#xF3;n, identificaci&#xF3;n y conservaci&#xF3;n -- 4.4. Diversidad de razas de ma&#xED;z en Sonora -- 4.5. Distribuci&#xF3;n geogr&#xE1;fica y altitudinal -- 4.5.1. La Sierra (200 a 800 msnm) -- 4.5.2. La Sierra Alta (1000 a m&#xE1;s de 2000 msnm) -- 4.6. &#xC1;rea de distribuci&#xF3;n potencial de las razas de ma&#xED;z del estado de Sonora -- 5. Caracterizaci&#xF3;n -- 5.1. Caracter&#xED;sticas f&#xED;sicas de mazorca y grano -- 5.1.1. Recolecta 2007. INIFAP-Campo Experimental Norman E. Borlaug, 2008 -- 5.1.2. Recolecta 2007, Laboratorio de Calidad de ma&#xED;z del INIFAP, 2010 -- 5.2. Caracter&#xED;sticas agron&#xF3;micas -- 5.2.1. Valle del Yaqui, Sonora. Ciclo oto&#xF1;o-invierno (O-I) 2001-2002 -- 5.2.2. Valle del Yaqui, Sonora. Ciclo O-I 2009-2010 -- 5.2.3. Valle del Yaqui, Sonora. Verano 2010 -- 5.2.4. Moctezuma, Sonora. Verano 2010 -- Caracter&#xED;sticas qu&#xED;micas -- 5.3.1. Accesiones del CIMMYT, 2003 -- 5.3.2. Recolecta 2001 -- 5.3.3. Recolecta 2007 -- 5.3.4. Recolecta 2007. Laboratorio de Calidad del ma&#xED;z del INIFAP, 2010 -- 5.4. Caracter&#xED;sticas industriales -- 5.4.1. Calidad de nixtamal, masa y tortilla -- 5.4.2. Calidad del grano de la raza Blando de Sonora para preparar pozole -- 5.4.3. Calidad del grano de la raza Chapalote para preparar palomitas -- 5.4.4. Calidad de pinole elaborado con ma&#xED;z de la raza Chapalote -- 6. Conclusiones -- 7. Literatura citada -- 8. Colecta de ma&#xED;ces nativos de Sonora -- 9. Anexos.</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="520" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">En este documento se da a conocer la situaci&#xF3;n actual de los ma&#xED;ces nativos del Estado de Sonora, como producto de una recolecta realizada de 2002 a 2010, con financiamiento de Monsanto, del Sistema Nacional de Recursos Fitogen&#xE9;ticos (SINAREF), de la Comisi&#xF3;n Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad (CONABIO) y de la Secretar&#xED;a de Medio Ambiente y Recursos Naturales (SEMARNAT).
Se alude c&#xF3;mo lleg&#xF3; el ma&#xED;z a Sonora (quiz&#xE1;s del &#xD3;pata: lugar del ma&#xED;z), transportado por los grupos &#xE9;tnicos desde los centros de origen y domesticaci&#xF3;n en Mesoam&#xE9;rica hacia el norte, siguiendo la ruta del flanco oriental de la Sierra Madre Occidental, con el relevo de las numerosas tribus de Aridoam&#xE9;rica, a la regi&#xF3;n de Oasisam&#xE9;rica, en el que prosperaron, teniendo como el sustento principal al ma&#xED;z, las culturas y extintas de Paquim&#xE9; (Chihuahua), Hohokam (Arizona), Mogoll&#xF3;n (Nuevo M&#xE9;xico) y Anasazi (Arizona y Colorado). El recorrido f&#xF3;sil indica que en el Noreste de M&#xE9;xico el ma&#xED;z tiene una antig&#xFC;edad estimada de 3,500 a&#xF1;os.
</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="534" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="p">T&#xED;tulo original:</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="650" ind1="1" ind2="3">
    <subfield code="9">70848</subfield>
    <subfield code="a">Ma&#xED;z</subfield>
    <subfield code="x">Cat&#xE1;logos</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="650" ind1="1" ind2="3">
    <subfield code="9">70848</subfield>
    <subfield code="a">Ma&#xED;z</subfield>
    <subfield code="z">Sonora</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="650" ind1="1" ind2="0">
    <subfield code="9">141323</subfield>
    <subfield code="a">Ma&#xED;z </subfield>
    <subfield code="x">Variedades </subfield>
    <subfield code="y">Sonora</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="700" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="9">51222</subfield>
    <subfield code="a">Guerrero Herrera, Manuel de Jes&#xFA;s</subfield>
    <subfield code="e">autor</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="700" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="9">28553</subfield>
    <subfield code="a">Cota Agromont, Oscar</subfield>
    <subfield code="e">autor</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="700" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="9">120317</subfield>
    <subfield code="a">V&#xE1;zquez Carrillo, Mar&#xED;a Gricelda</subfield>
    <subfield code="e">autor</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="700" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="9">100634</subfield>
    <subfield code="a">Ruiz Corral, Jos&#xE9; Ariel</subfield>
    <subfield code="e">autor</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="700" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="9">53886</subfield>
    <subfield code="a">Hern&#xE1;ndez Casillas, Juan Manuel</subfield>
    <subfield code="e">autor</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="830" ind1=" " ind2="0">
    <subfield code="9">186443</subfield>
    <subfield code="a">Biblioteca B&#xE1;sica de Agricultura (Colegio de Postgraduados)</subfield>
    <subfield code="v">v. 49</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="942" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="2">ddc</subfield>
    <subfield code="c">LIBRO</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="999" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="c">219971</subfield>
    <subfield code="d">219971</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="952" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="0">0</subfield>
    <subfield code="1">0</subfield>
    <subfield code="2">ddc</subfield>
    <subfield code="4">0</subfield>
    <subfield code="5">1</subfield>
    <subfield code="7">0</subfield>
    <subfield code="8">C</subfield>
    <subfield code="a">Z</subfield>
    <subfield code="b">Z</subfield>
    <subfield code="d">2018-11-19</subfield>
    <subfield code="e">Compra Libreria UACh. No. 37338</subfield>
    <subfield code="i">Consumo</subfield>
    <subfield code="l">0</subfield>
    <subfield code="o">C 633.1577217 C38 2013</subfield>
    <subfield code="p">5103000009</subfield>
    <subfield code="r">2024-06-06 00:00:00</subfield>
    <subfield code="t">Ej.1</subfield>
    <subfield code="w">2024-06-06</subfield>
    <subfield code="y">LIBRO</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="952" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="0">0</subfield>
    <subfield code="1">0</subfield>
    <subfield code="2">ddc</subfield>
    <subfield code="4">0</subfield>
    <subfield code="5">1</subfield>
    <subfield code="7">0</subfield>
    <subfield code="8">C</subfield>
    <subfield code="a">Z</subfield>
    <subfield code="b">Z</subfield>
    <subfield code="d">2018-11-19</subfield>
    <subfield code="e">Compra Libreria UACh. No. 37338</subfield>
    <subfield code="i">Consumo</subfield>
    <subfield code="l">0</subfield>
    <subfield code="o">C 633.1577217 C38 2013</subfield>
    <subfield code="p">5103000010</subfield>
    <subfield code="r">2024-06-06 00:00:00</subfield>
    <subfield code="t">Ej.2</subfield>
    <subfield code="w">2024-06-06</subfield>
    <subfield code="y">LIBRO</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="952" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="0">0</subfield>
    <subfield code="1">0</subfield>
    <subfield code="2">ddc</subfield>
    <subfield code="4">0</subfield>
    <subfield code="5">1</subfield>
    <subfield code="7">0</subfield>
    <subfield code="8">C</subfield>
    <subfield code="a">Z</subfield>
    <subfield code="b">Z</subfield>
    <subfield code="d">2018-11-19</subfield>
    <subfield code="e">Compra Libreria UACh. No. 37338</subfield>
    <subfield code="i">Consumo</subfield>
    <subfield code="l">0</subfield>
    <subfield code="o">C 633.1577217 C38 2013</subfield>
    <subfield code="p">5103000011</subfield>
    <subfield code="r">2024-06-06 00:00:00</subfield>
    <subfield code="t">Ej.3</subfield>
    <subfield code="w">2024-06-06</subfield>
    <subfield code="y">LIBRO</subfield>
  </datafield>
</record>
